En iyi film adayları yukarıdaki gibi.  Genel anlamda yılın en iyi filmi A Seperation. İran film olduğu için bu kategoride yarışamıyor. Bu kategoriye girebileceğini düşündüğüm filmlerde vardı.  J. Edgar, Ejderha Dövmeli Kız, Warrior, Drive, Kevin Hakkında Konuşmalıyız…. Ödülü The Artist alır diye düşünüyorum.  Düzenli olarak film izlemeye başladığım günleri hatırlattı bana. İzlediğim filmlerin çoğu siyah beyazdı. Müzikler, danslar, sahne oyunları, herşey var bu filmde. Sanırım nostalji yapmak isteyen oscar heyeti bu filme ödülü verecek gibi.

En iyi erkek oyuncu kategorisi kesin gibi. Jean Dujardin ödülü alır. Gene Kelly’e benzettim ben Dujardin’i… Brad Pitt’e de ödül vermesinler. Kendini iyice geliştirsin. Oscar aslında Brad Pitt‘i deniyor. Daha hiç ödül vermediler. Oscar talihi kendi gibi agnostik bir düşünce gibi duruyor. Ama o her sene daha güzel bir filmle geliyor Oscar’a. Bana kalsa Gary Oldman’ı verirdim ödülü. Aralarında en sevdiğim oyuncu o. George Clooney ve Demian Bichir de oynadıkları filmde ekstra bir oyunculuk sergilememişler. Oynanması gerekeni oynamışlar.

Merly Streep ödülü alacak. Bu kategorideki oyuncularda ekstra bir oyunculuk göremedim. Yardımcı kadın oyuncular genel anlamda bi kategoriden daha güzel oyunculuklar sergilemişler. Rooney Mara’nın niye aday olduğunu da anlamadım.

Christopher Plummer sanırım farklı bir erkek profili gösterdiği için ödülü alacak. Beginners filmini sadece Plummer için izleyebilirsiniz. Ama oyunculuk derseniz benim gönlüm Max von Sydov‘dan yana. Kitabını okuduğum için en tanıdığım karakter onun oynadığı karakterdi. Aşırı Gürültülü ve İnanılmaz Yakın‘daki performansı çok çok iyi. Yani böyle bir tip olduğunu hiç düşünmemiştim. Nick Nolte‘de yine gayet iyi. The Warrior‘un sevilmeyen babası rolündeydi. Filmdeki en iyi oyunculuğu da o sergilemişti.  Kenneth Branagh ve Jonah Hill de ekstra bir oyunculuk göremedim.

En iyi yardımcı kadın oyuncu ödülünde ikilemde kaldım. Bérénice Bejo, Octavia Spencer ikisi alabilir gibime geliyor. Ama ödülü The Help filminden birine vermeleri güzel olur. Sinema ödüllerinde nerede olursa olsun ayrımcılığı, ırkçılığı anlatan filmler mutlaka ödüllendirilir.  

İyi bir drama, iyi bir uyarlama, güzel bir hikaye… Oskar’ın babası 11 Eylül saldırılarında vefat eder, bir yıl sonra Oskar babasının odasında elbiseleriyle babasının yokluğunu yadederken bir vazo düşürür. Vazonun içinden bir zarf, zarfın içinde bir anahtar, ve zarfın üstünde Black yazısını görür. NewYork ta yaşayan 472 Black soyadlı kişi ve bunların yaşadığı 216 tane ev ve bir anahtar… Oskar bu anahtarı açacak kilidi bulmak için yollara düşer, bütün Black’lerle tanışır, hikayesini anlatır…. benden bu kadar herşeyi söylemem sipoylır yapmam, yakışmaz bana… drama bu işte birilerinin hikayesini anlatması lazım. birilerinin ağlayamaması lazım, birilerinin birilerinin arkasından bişeyler çevirmesi lazım, en azından bir kere sevdiğimizi söylememiz lazım… ;

Filmi izlerken kitabı da yanıma aldım. Güzel bir deneyim oldu. Altını çizdiğim bir kaç cümle;

Cehalet tam mutlulukmudur, bilmiyorum ama düşünmek çok acı verici ve söyleyin bana, düşünmek bana ne verdi, beni hangi üstün mertebeye getirdi? S.33

Gülmüş ve gülmüştük, beraber ve ayrı ayrı, yüksek sesle ve sessiz, görmezden gelinmesi gerekli ne varsa görmezden gelmeye, dünyamızdan kurtarılacak hiçbirşey yoksa hiçbir şeyden yeni bir dünya kurmaya kararlıydık. Hayatımın en güzel günlerinden biri, hayatımı yaşadığım ve hayatım hakkında hiç düşünmediğim bir gündü. S.44

Sevinci tatmıştım ama yeterince tatmamıştım. yeterince sevinç mümkün müydü? Istırabın bitişi ıstırabı gayri meşru kılar ve bu yüzden ıstırabın sonu yoktur. S.49

Otellerde büyümüş Carey Hannah Mulligan. İnsanın aklına hemen, ayrılmış ebeveynler, uyuşturucu kullanan anne, alkolik baba, yangın çıkan ev filan geliyor ama öyle değil. Baba, otel işletmecisi. Söyleşilerinde sık sık “Otelleri çok severim” diyor. “Yürürken önüme çıkan bir otele girer, uyurum.” Otel odalarında uyumayı seven bir kadın. Gülden Karaböcek’ten ‘Otel Odaları’nı dinlese, onu da seveceğini hissettiğimiz bir kadın…

Şarkılarla da arası iyi. Steve McQueen’in son filmi ‘Utanç’ta, canlandırdığı kız kardeş Sissy Sullivan olarak seslendirdiği bir Frank Sinatra klasiği ‘New York New York’ ne güzeldi öyle. ‘Kötü biri olmayan ama kötü bir yerden gelen’ o kızı ne güzel canlandırmıştı sonra. Ama ‘Utanç’a gelmeden önce, mesela ‘Brothers’ta uzun saçlı haliyle Cassie iken, ‘Aşk ve Gurur’da ‘hayatımın rolü’ dediği Kitty’yi oynarken, televizyon dizisi ‘Doctor Who’da şöyle bir göründüğünde ama en çok ‘Beni Asla Bırakma’da (Never Let me Go) ne kadar iyiydi. Mulligan alkışa değil de ‘oynamaya hevesli’. İlk ‘önemli’ işi ‘Aşk ve Gurur’un setini şöyle anlatıyor mesela: “Çocukluğumdan beri hayran olduğum tek insan, yani Judi Dench, oradaydı. Onu görünce heyecandan ağladım. Ben hiç, birlikte oynayayım diye, Tom Cruise’u hayal etmedim. Sadece Judi Dench!”

Ya da ‘Venedik Taciri’nde rol alırkenki büyülenmesini şöyle anlatıyor: “Al Pacino yanıma gelip, ‘Hadi bir çay içelim’ dedi. Şaka olmalıydı!”

O, her ne kadar olup bitenlere inanmakta güçlük çekse de hızlı yükselişi devam ediyor. Tam şu anda iki filmde birden, ‘Utanç’ta Sissy ve ‘Sürücü’de Irene olarak, vizyonda görebiliriz. Mulligan, önümüzdeki sene ise üç filmde karşımıza çıkacak. Scott Fitgerald klasiğinden uyarlama Baz Luhrmann filmi ‘Great Gatsby’ (Muhteşem Gatsby) ile çekimleri devam eden Coen Kardeşler işi ‘Inside Llewyn Davis’ ve bir adet de adı açıklanmamış Spike Jonze projesi…

Mulligan’ın ismi hazırda bekleyen başka projelerde de geçiyor. ‘My Fair Lady’nin yeniden çevrimi, ‘Outback’ ve Refn’in son çalışması ‘I Walk with the Dead’…

Bir abisi var. En yakın arkadaşı Zoe Kazan. Makyaj yapmayı sevmiyor. En sevdiği tatlı dondurma. Çocukluğu, babasının işi yüzünden Düsseldorf’ta geçmiş. Ren kıyısını ve hafta içi boş müzelerde gezmeyi o zamandan severmiş.

‘Utanç’ta hani, kendine zarar veren kadın olarak çıkıyordu ya karşımıza, gerçek hayatta da ‘yanlışlıkla’ hep elini kolunu kesermiş Carey. “Tesadüf” diyor, gülümseyerek. Oysa bilse, ‘tesadüf’ten ziyade şu hayatta, tevafuk var…

Biz insanlar, cüceler ülkesine düşmüş Gülliver gibiyiz. Bir sabah dalgalar bizi bir kıyıya atıyor. Uyanıyor ve bakıyoruz ki bizi küçük sicimlerle, düştüğümüz yere bağlamışlar. Üzerinizde cüceler dans ediyor. O küçük bağların ve cücelerin aslında hiçbiri bizi orada tutacak kadar güçlü değil ama hepsi bir araya geldiğinde yerden kalkmanıza engel oluyor. Alışkanlıklar, günlük rutin işler, elektrik faturası, su faturası, randevular vs… Bu bağlardan kopabilmeyi denemek, hep yapmak istediğim bir şeydi. Buna bir de bilimsel araştırma sosu ekledim.

diyor İbrahim Altay. Genç adam Los Angeles’a sinema eğitimi almak için gelir ve bir gün, “evsiz” olup sokaklarda yaşamaya karar verir. Amerikan filmlerine aşinaysanız bir film saati süresi içinde rahatça okuyacağınız, sürükleyici biraz absürd ama Altay’ın söylediğine göre hepside gerçek olaylar. Orson Welles “Mutlu bir son istiyorsanız bu, hikayeyi nerede bitirdiğinize bağlı” demiş. Altay tam yerinde bitirmiş hikayeyi, kitap bir sayfa daha uzun olsaydı Altay’ı belkide kaybetmiş olacaktık.

denizin suyuna giden gemiler, uzunları yakmış geliyor kader….

Canının peşinden koşan insanlar
Zincir çok kısa, yaşamak kadar.
Gülleri güldüren hatır olmasa
Bir ırmak niye akar?

insanın içine insan sıkışmış….

araba tutuyor bile diyemez kamyona yüklenmiş giden koyunlar…

Kuş kadar kaldı ömrüm, üzgünüm
Derdim dururdum kendi kendime
Bir yatağım olsa hergün akardım
Akardım, durduk yere.

herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;
herkes mahçuptur kalbine karşı;

Ben eğitimimi Kızılayda kitabevinde yaptım. Kitabevinin müşterilerinin çoğunluğu üniversite öğrencisiydi. Ankara üniversitelerinin edebiyat bölüm öğrencileri genelde buradan alışveriş yapardı. Onları görmeseydim belkide hiç okumazdım. 2 yıllık kitabevi maceramdan sonra 2 yılda turizm şirketinde rehberle beraber Türkiye’yi gezdim. O zamanlar haritam vardı. Gezdiğim yerleri boyuyordum. Hedef 81 ilin hepsine gitmekti. Hakkari, Tunceli, Şırnak, Ağrı gibi uç bölgelere hala gidemedim. Ama aklımda hep var bu 81 ili gezme isteği. Az kaldı bitecek inşallah.

Neysa bu okuma eylemi 5 yılımı aldı. Kolay değil 3 üniversiteden diplomam olacak. Kırıkkale, Afyon Eskişehir AÖF. Bu diploma olayına da açıklık getireyim. Öncelikle üstünde adınız yazmıyorsa hiçbir işe yaramaz. Önemli olan adınız. Üniversitenin adı, logosu pek bir işe yaramıyor. Diplomanında kendisi işe yaramıyor zaten. İşe yarayan fotokopisi. Hayatınızı bu fotokopiyle şekillendireceksiniz. Diploma için okuyoruz, yoklamaya imza atmak için okula gidiyoruz. Sınıflar kalabalık… Sınıflar “meraba” diyerek kendimizi otomatiğe bağlayıp tanımak istemediğimiz insanlarla dolu.

Gelelim bu videodaki İhtiyar kitabevi meselesine. Ankaradaki edebiyat ortamı sadece burada var. Eskiden Gerçek Hayat dergisi dağıtırdı İbrahim Abi. Hakan Albayrak, Bülent Akyürek, Murat Zelan, Gökhan Özcan, İbrahim Kurban eski Vadi kitabevinin müdavimleri artık buraya geliyorlar. Kurtuba sahibi milletvekili olduğu için biraz soğuk bakıyorlar buraya. Akçağ’da ise bu ortama girecek yerleri yok. Akçağ’dan kitap alınır, (tek indirim yapan yer burası), Kurtuba’da çay ve yemek işi halledilir, İhtiyarda ise bize esas lazım olan çay ve okuma eylemini burada yapabiliriz. Dost, İmge gibi sol kitabevlerinin koymadığı bizim kesimin dergilerini de burada bulabilirsiniz.

İhtiyar’ı görünce hep bir yayınevi, kitabevi sahibi olma hayali içinde olduğum lise yıllarıma döndüm. İbrahim abi bunu gerekleştirmiş. Okumak, üniversite bitirmek bana bir şey katmamış gibi görünüyor. İnsan her hâlukârda seçer…diyor videonun başlığında. Hayallerimizinde sıralaması önemli. İlk aşk gibi ilk hayalde bizde derin izler bırakıyor. Yanlış seçimleri zamanla anlıyorsunuz. Şuan tek seçim kpss’ye girip memur olmak. Sana kapitalizmin her şeyini öğretsinler sen git memur ol. Bana bunları öğretenlere tokat gibi bir cevap.

Benim hikayemdeki dünya farklı. / Sesler sessizliğe dönüşür..Aydınlık da karanlığa. / Benim dünyam bu… / Ne görülür, ne de duyulur. / Benim dünyamın tek bir ismi var: Siyah!

film bu sözlerle başlıyor.

“Ona sözcüklerden bir kanat takacağım Bayan Nair, uçmayı öğreteceğim..”

ve öğretmenin bu sözleri ile hikayenin içinde kendinizi buluyorsunuz… Karanlıktan çok uçmayı öğreten bir film. İzlediğiniz zaman uçacaksınız. En iyi Hint filmlerinden biri. Hatta birincisi. Bu Hintlilerin eğitim anlayışını da araştırmak lazım. Yapacamda…

”tanrım kör bir çocuk rüyasında ne görür,
bildiği ne var ki karanlıktan başka?”

Tenekeci’nin mısraları filmi özetliyor.Tenekeci diyorum, Hint filmi diyorum. Uçmak diyorum..1 üzerinden 1 verdim.
Sanjay Leela Bhansali abimizde kötü film çekmemiş maşallah.